İş Hukuku

Yıllık Ücretli İzin Hakkı Nasıl Kullanılır?

İzne hak kazanma, izin süreleri, bölünme ve işten ayrılırken izin ücreti

Yıllık izin yalnızca işten uzak kalınan bir süre değil, dinlenme hakkının bir parçasıdır. Bu nedenle işçi çalışırken izninden vazgeçip karşılığını para olarak isteyemez; kullanılmayan izinler ancak iş sözleşmesi sona erdiğinde ücret alacağına dönüşür.

Yıllık izne ne zaman hak kazanılır?

İşyerinde deneme süresi dâhil en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır. Aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde geçen süreler kural olarak birlikte değerlendirilir. Nitelikleri gereği bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde ise yıllık izin hükümlerinin uygulanması ayrıca incelenir.

Yıllık izin süreleri

İşyerindeki kıdemAsgari izin süresi
1 yıldan 5 yıla kadar, 5 yıl dâhil14 gün
5 yıldan fazla, 15 yıldan az20 gün
15 yıl ve üzeri26 gün

On sekiz ve daha küçük yaştaki işçiler ile elli ve daha yukarı yaştaki işçilerin yıllık izni yirmi günden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dörder gün artırılır. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun izin kararlaştırılabilir.

İzin bölünebilir mi?

Yıllık izin kural olarak kesintisiz kullandırılır. Tarafların anlaşmasıyla bölümlere ayrılabilir; ancak bölümlerden birinin en az on gün olması gerekir. İşverenin izinleri sürekli iki veya üç günlük parçalara ayırması dinlenme hakkının amacına uygun değildir.

İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin gününden sayılmaz. İşçi iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecekse ve bunu belgeliyorsa, gidiş ve dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni isteyebilir.

İzin ücreti ne zaman ödenir?

İşveren yıllık izin dönemine ilişkin ücreti, işçi izne başlamadan önce peşin ödemeli veya avans olarak vermelidir. İş sözleşmesi devam ederken “izin kullanmayıp parasını alma” şeklindeki uygulama yıllık izin hakkının yerine geçmez.

İşten ayrılırken kullanılmayan izinler

İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin, hak kazanılmış fakat kullanılmamış yıllık izin sürelerine ait ücret son brüt ücret üzerinden ödenir. Fesih tarihi itibarıyla doğan bu alacak bakımından işçinin izni neden kullanmadığı kural olarak belirleyici değildir.

İşveren, yıllık iznin kullandırıldığını imzalı izin defteri, izin formu veya eşdeğer kayıtlarla ispatlamalıdır. Bordroda “izin” yazması tek başına fiilî kullanımın her durumda kanıtı sayılmaz; kayıtların çalışma düzeniyle uyumuna bakılır.

Bildirim süresiyle yıllık izin aynı döneme getirilebilir mi? İşverenin feshi hâlinde iş arama izni ile yıllık ücretli izin iç içe geçirilemez. Bildirim süresi boyunca yıllık izin kullandırılması, fesih biçimi ve tarafların iradesi dikkate alınarak ayrıca değerlendirilir.

Zamanaşımı ve zorunlu arabuluculuk

Kullanılmayan yıllık izin ücreti iş sözleşmesinin sona ermesiyle muaccel olur ve kural olarak beş yıllık zamanaşımına tabidir. Ücret talebiyle dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulur. Ayrıntılar için iş davalarında zorunlu arabuluculuk yazımızı inceleyebilirsiniz.

Ankara’da yıllık izin uyuşmazlıkları

Ankara’daki yıllık izin dosyalarında özellikle elektronik izin sistemleri, insan kaynakları kayıtları ve işçinin fiilen çalışmaya devam edip etmediği önem taşır. Özen Hukuk ve Danışmanlık Ankara’da faaliyet göstermekte; izin kayıtları ve fesih belgeleri üzerinden yıllık izin alacağının değerlendirilmesine yönelik hukuki destek sunmaktadır.

Kullanılmayan izin günlerinin yaklaşık karşılığını görmek için yıllık izin hesaplama aracımızı, diğer iş hukuku başlıkları için İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku çalışma alanımızı inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Bir yıl dolmadan yıllık izin kullanılabilir mi?

Kanuni hak bir yıllık kıdemle doğar. Bununla birlikte işveren avans izin veya sözleşmesel izin verebilir; bu uygulamanın ileride nasıl mahsup edileceği açıkça kayıt altına alınmalıdır.

Cumartesi günü yıllık izinden düşer mi?

Sonuç, işyerindeki çalışma düzenine ve cumartesinin sözleşmesel niteliğine göre değişebilir. Hafta tatili ve kanuni tatil günleri yıllık izin süresinden sayılmaz; cumartesinin her işyerinde otomatik olarak hafta tatili olduğu söylenemez.

İzin formunu imzalamak iznin kullanıldığını kesin olarak gösterir mi?

İmzalı kayıt güçlü bir delildir; ancak sahtelik, irade sakatlığı veya o tarihte fiilen çalışma gibi iddialar somut delillerle ayrıca incelenebilir.

İşçi istifa ederse izin ücreti yanar mı?

Hayır. İş sözleşmesinin sona erme nedeni ne olursa olsun hak kazanılmış ve kullanılmamış izinlerin ücreti ödenir.

Yıllık izin kullanılmazsa yanar mı?

Hayır. Yıllık izin hak kazanıldığı dönemde kullanılmazsa iş sözleşmesinin sonuna kadar birikir; iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izin süreleri ücret alacağına dönüşür.

Bilgilendirme notu Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlıkta sözleşme, bordro, banka kayıtları, çalışma düzeni ve fesih belgeleri birlikte incelenmelidir. Metin tek başına hukuki görüş veya vekâlet ilişkisi oluşturmaz.

Başlıca hukuki kaynaklar

İletişim

İzin kayıtları, bordro ve fesih belgeleri birlikte değerlendirilebilir.

İletişim bilgileri