Kiracının muaccel kira borcunu ödememesi hâlinde kiraya veren, kira alacağının tahsiliyle birlikte tahliye talep eden özel bir ilamsız icra takibi başlatabilir. Uygulamada Örnek 13 ödeme emriyle yürütülen bu yol, yalnızca takibin açılmasıyla kiracının tahliyesi sonucunu doğurmaz. Takip talebinin içeriği, ödeme emrinin tebliği, itiraz ve ödeme süreleri ile icra mahkemesine başvuru zamanı ayrı ayrı önem taşır.
Takibe başlamadan önce kira sözleşmesi, banka hareketleri, ödenmeyen aylar, kira artışları ve daha önce yapılan ödemeler ay ay karşılaştırılmalıdır. Yanlış dönem veya miktarla takip yapılması, sonradan tahliye talebini de etkileyebilir.
İlamsız tahliye takibi hangi durumda kullanılabilir
Bu yol, teslim edilmiş kiralanana ilişkin muaccel kira bedelinin ödenmemesine dayanır. Yazılı kira sözleşmesi bulunması takibin başlatılması için zorunlu değildir. Ancak kiracı sözlü sözleşmeyi veya yazılı sözleşmedeki imzayı reddederse kiraya verenin hangi mercide devam edebileceği elindeki belgenin niteliğine göre değişir.
Kira bedeli dışındaki yan giderler takipte yer alabilse de tahliye sonucu bakımından her kalem aynı şekilde değerlendirilmez. Talep edilen borcun kira bedeli mi, yan gider mi yoksa takip ferisi mi olduğu açıkça ayrılmalıdır.
Örnek 13 ödeme emrinde hangi bilgiler bulunmalıdır
Takip talebinde ödenmeyen kira ayları, her aya ait bedel, toplam alacak, faiz talebi ve kira sözleşmesine ilişkin bilgiler açıkça gösterilmelidir. Kiraya veren tahliye de istiyorsa bu talebini takip talebinde belirtmelidir. Ödeme emri, yasal süre içinde borç ödenmezse sözleşmenin sona erdirilerek tahliye isteneceği ihtarını içermelidir.
İtiraz süresi ile ödeme süresi birbirinden farklıdır
| İşlem | Süre | Sürenin sonucu |
|---|---|---|
| Ödeme emrine itiraz | Tebliğden itibaren yedi gün | Süresinde itiraz takibi durdurur |
| Konut ve çatılı işyeri kirasını ödeme | Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren en az otuz gün | Kira borcu süresinde ödenirse bu temerrüde dayalı tahliye istenemez |
| Diğer kira ilişkilerinde ödeme | Yazılı bildirimi izleyen günden itibaren en az on gün | Kira türüne göre özel hükümler ayrıca kontrol edilir |
| İtiraz yoksa tahliye istemi | Ödeme süresinin bitiminden itibaren altı ay | Süre içinde icra mahkemesine başvurulmalıdır |
| İtiraz varsa itirazın kaldırılması | İtirazın kiraya verene tebliğinden itibaren altı ay | Süre geçirilirse aynı alacak için bu takip yoluna yeniden başvuru imkânı etkilenir |
Yedi günlük itiraz süresi, konut ve çatılı işyeri kiralarında uygulanan otuz günlük ödeme süresinin yerine geçmez. Kiracı borca itiraz etmese bile otuz günlük ödeme süresi dolmadan temerrüt nedeniyle tahliye kararı verilemez.
Kiracı ödeme emrine itiraz etmezse ne olur
Kiracı yedi gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir. Buna rağmen tahliye için ödeme süresinin dolması beklenir. Kira borcu süresinde tamamen ödenmezse kiraya veren, sürenin bitiminden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden tahliye isteyebilir. Tahliye talebinin takipte yer almaması veya ödeme emrinde yasal ihtarın bulunmaması talebin reddine yol açabilir.
Kiracı borca itiraz ederse ne olur
Kiracı kira sözleşmesini kabul edip borcun ödendiğini, miktarın yanlış olduğunu veya alacağın başka bir nedenle istenemeyeceğini ileri sürebilir. Bu durumda kiraya veren, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ve koşulları oluşmuşsa tahliyeyi isteyebilir. Kiracının ödeme veya takas savunmasını kanunda belirtilen nitelikte belgelerle ispatlaması gerekir.
Kiracı kira sözleşmesini veya yazılı sözleşmedeki imzasını açıkça reddederse belge türü önem kazanır. Kiraya veren noterlikçe düzenlenmiş veya imzası onaylanmış sözleşmeye dayanıyorsa icra mahkemesinde devam edebilir. Böyle bir belge yoksa genel hükümlere göre dava açılması gerekebilir.
Kira borcu ödeme süresinde ödenirse tahliye olur mu
Kiracı kira borcunu ödeme emrindeki yasal süre içinde tam olarak öderse bu takibe konu temerrüt nedeniyle tahliye kararı verilemez. Faiz, icra gideri veya vekâlet ücreti gibi ferilerin ödenmemiş olması tek başına aynı sonucu doğurmaz. Bununla birlikte ödeme tarihi, ödemenin hangi aya mahsup edildiği ve paranın alacaklıya ulaşıp ulaşmadığı dosya kayıtlarından kontrol edilmelidir.
Tebligat ve ödeme kayıtları neden önemlidir
İtiraz ve ödeme süreleri tebliğe göre hesaplanır. Adres, tebliğ tarihi ve tebligatın usulü bu nedenle dosyanın temel parçalarıdır. Usulsüz tebligat iddiası, öğrenme tarihi ve şikâyet süresiyle birlikte icra mahkemesinde değerlendirilir; ödeme emri kendiliğinden yok sayılmaz. Kiracı ödeme yapmışsa banka dekontunda kira ayının belirtilmesi uyuşmazlığı azaltır.
Arabuluculuk bu takipte zorunlu mudur
Kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu’na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesi, kira uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuğun kanuni istisnasıdır. Bu nedenle Örnek 13 takibini başlatmadan önce arabulucuya başvuru zorunlu değildir. Ancak uyuşmazlık genel mahkemede açılacak kira davasına dönüşürse veya başka bir kira talebi ileri sürülürse arabuluculuk şartı ayrıca incelenmelidir.
İlamsız tahliyede yetkili icra dairesi ve görevli mahkeme
Takibin yetkisi İcra ve İflas Kanunu ile sözleşmeden doğan borçlara ilişkin genel yetki kurallarına göre belirlenir. Borçlunun yerleşim yeri ve kira bedelinin ifa yeri somut olayda önem taşıyabilir. İtirazın kaldırılması ve tahliye istemi, kural olarak takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesinde incelenir. Sözleşmenin veya imzanın reddi nedeniyle genel hükümlere göre dava açılması gerekirse görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir.
Ankara’da kira borcu ve tahliye dosyasının incelenmesi
Kiracının veya kiraya verenin Ankara’da bulunması, kiralananın Ankara’da olması ve kira bedelinin ödeme yeri yetki değerlendirmesinde birlikte ele alınmalıdır. Özen Hukuk ve Danışmanlık Ankara’da faaliyet göstermektedir. Ankara bağlantılı kira borcu ve tahliye uyuşmazlıklarında kira sözleşmesi, hesap dökümü, takip talebi, ödeme emri, tebligat ve itiraz belgeleri incelenerek hukuki danışmanlık ve avukatlık desteği sunulmaktadır.
Takip öncesi belge kontrolü
- Kira sözleşmesi ve varsa ek protokoller
- Ödenmeyen ayları ve kira artışlarını gösteren hesap tablosu
- Banka dekontları ve önceki ödemelerin hangi aya ait olduğu
- Kiracının güncel tebligat adresi
- Daha önce gönderilen ihtarlar ve taraflar arasındaki yazışmalar
- Takipte kira alacağı ile yan gider ve ferilerin ayrı gösterimi
Sık sorulan sorular
Yazılı kira sözleşmesi olmadan takip yapılabilir mi
Evet. Sözlü kira ilişkisine dayanılarak takip başlatılabilir. Ancak kiracı sözleşmeyi reddederse kiraya verenin icra mahkemesinde mi yoksa genel mahkemede mi devam edeceği elindeki belgelere göre değişir.
Kiracı yedi gün içinde itiraz etmezse hemen tahliye edilir mi
Hayır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında otuz günlük ödeme süresinin de dolması gerekir. Sonrasında kiraya verenin icra mahkemesinden tahliye kararı istemesi gerekir.
Kısmi ödeme tahliyeyi engeller mi
Kısmi ödeme kalan kira borcunu ortadan kaldırmaz. Ödeme süresinin sonunda takip konusu kira borcunun tamamen ödenip ödenmediği ve ödemenin hangi aya mahsup edildiği incelenir.
Takip masrafları ödenmezse tahliye kararı verilir mi
Tahliye bakımından esas olan yasal sürede kira borcunun ödenmesidir. Faiz ve takip giderleri alacak olarak istenebilse de bunların ödenmemesi tek başına temerrüt nedeniyle tahliye sonucunu doğurmaz.
Sonuç
Kira borcuna dayalı ilamsız tahliye, sürelerin ve belgelerin sıkı biçimde izlendiği özel bir takip yoludur. Kiraya verenin talep ve ihtar metnini doğru kurması; kiracının ise yedi günlük itiraz süresi ile ödeme süresini birbirinden ayırması gerekir. Takip açılmadan veya itirazdan sonra atılacak adım, kira sözleşmesinin ve ödeme kayıtlarının niteliğine göre belirlenmelidir.
Başlıca hukuki kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, özellikle 269 ila 269/d maddeleri
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, özellikle 313 ila 315 inci maddeler
- İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği ve Örnek 13 ödeme emri
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/B maddesi
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun sulh hukuk mahkemesinin görevine ilişkin 4 üncü maddesi